Waziri wa usalama wa ndani Kipchumba Murkomen, amesema serikali inaendelea kuimarisha mifumo ya tahadhari ya mapema na kukabiliana na maafa yanayosababishwa na mabadiliko ya tabianchi, hatua inayolenga kulinda maisha ya wananchi, mali zao na vyanzo vyao vya mapato.
Murkomen amesema maafa yanayohusiana na mabadiliko ya tabianchi, yakiwemo ukame na mafuriko, yanazidi kutokea mara kwa mara na kwa ukali zaidi, hali inayoweka maisha ya wananchi katika hatari na kuathiri shughuli za kiuchumi pamoja na uthabiti wa jamii.
Akizungumza wakati wa uzinduzi wa kongamano la pili la mazungumzo ya Afrika Mashariki kuhusu hatua za kukabiliana na maafa kabla hayajatokea (2nd Eastern Africa Dialogue Platform on Anticipatory Action), Murkomen amesema ni muhimu kuimarisha maandalizi na mifumo ya tahadhari ili kuhakikisha hatua zinazofaa zinachukuliwa kabla maafa hayajatokea au kusababisha madhara makubwa.
“Maafa yanayosababishwa na mabadiliko ya tabianchi yanatokea kwa ukawaida unaoongezeka na kwa ukali zaidi, yakisababisha shinikizo kwa maisha ya wananchi na kutishia usalama wa umma pamoja na uthabiti wa jamii zetu,” amesema Murkomen.
Waziri huyo aidha amesema serikali inatambua umuhimu wa kuwa na mifumo madhubuti inayowezesha mamlaka husika kutambua hatari zinazoweza kutokea, kutoa tahadhari kwa wakati na kuratibu hatua za kukabiliana na majanga kabla hayajaathiri kwa kiwango kikubwa maisha ya wananchi.
Hata hivyo amesema kuimarishwa kwa mifumo hiyo kutasaidia kupunguza madhara yanayotokana na ukame, mafuriko na majanga mengine ya asili, huku kukiwezesha kuokoa maisha na kulinda shughuli za kiuchumi zinazotegemewa na jamii mbalimbali nchini.
“Kwa hivyo, tunaimarisha mifumo yetu ya tahadhari ya mapema na kukabiliana na maafa ili kupunguza athari za ukame, mafuriko na maafa mengine yanayohusiana na tabianchi, na kulinda maisha pamoja na vyanzo vya mapato ya wananchi,” amesema.
Murkomen amesisitiza kuwa hatua za kukabiliana na maafa hazipaswi kuanza tu baada ya majanga kutokea, bali zinapaswa kuhusisha maandalizi ya mapema, mipango madhubuti na matumizi ya taarifa zinazosaidia kutambua maeneo na jamii zilizo katika hatari.
Amesema hatua za mapema zinaweza kusaidia kupunguza hasara zinazotokana na majanga, hasa katika maeneo ambayo wananchi wanategemea kilimo, mifugo na shughuli nyingine za kiuchumi ambazo huathiriwa moja kwa moja na mabadiliko ya hali ya hewa.
Aidha, waziri huyo amesema serikali inaendelea kujumuisha mikakati ya kupunguza hatari za maafa na usimamizi wake katika mipango ya kitaifa ya maendeleo ya muda mfupi na mrefu.
Kwa mujibu wa Murkomen, mipango hiyo inajumuisha uwekezaji katika miundombinu inayoweza kustahimili athari za mabadiliko ya tabianchi, ili kupunguza uharibifu unaoweza kutokea wakati wa majanga na kuhakikisha huduma muhimu zinaendelea kutolewa kwa wananchi.
Amesema kuwa kuzingatia hatari za maafa katika mipango ya maendeleo ni muhimu katika kujenga jamii zilizo tayari kukabiliana na changamoto za tabianchi, huku kukipunguza uwezekano wa miradi ya maendeleo kuathiriwa na majanga ya asili.
Ujenzi wa miundombinu inayostahimili maafa, pamoja na kuimarisha mifumo ya tahadhari, ni miongoni mwa hatua zinazoweza kusaidia kupunguza madhara ya mafuriko na majanga mengine yanayoweza kuharibu makazi, barabara na huduma muhimu za kijamii.
Murkomen pia amepongeza Mamlaka ya Maendeleo ya Kiserikali katika eneo la Pembe ya Afrika (IGAD) kwa kuandaa jukwaa hilo kwa ushirikiano na serikali ya Kenya.
Amesema jukwaa hilo ni muhimu katika kuimarisha ushirikiano wa kikanda na kutoa nafasi kwa wadau kujadili mikakati ya kukabiliana na maafa, kubadilishana uzoefu na kuimarisha maandalizi dhidi ya hatari zinazohusiana na mabadiliko ya tabianchi.
Waziri huyo amethibitisha kujitolea kwa Kenya kutekeleza maazimio yatakayofikiwa katika kongamano hilo, akisisitiza umuhimu wa kuhakikisha majadiliano yanatafsiriwa kuwa hatua zinazolenga kulinda maisha na vyanzo vya mapato ya wananchi.
“Tunapongeza Mamlaka ya Maendeleo ya Kiserikali katika eneo la Pembe ya Afrika (IGAD) kwa kuitisha jukwaa hili kwa ushirikiano na Kenya, na tunathibitisha tena dhamira yetu ya kutekeleza maazimio yatakayofikiwa,” amesema Murkomen.
Kupitia jukwaa hilo, washiriki wanapata fursa ya kujadili namna ya kuimarisha hatua za mapema dhidi ya maafa na kuhakikisha taarifa za tahadhari zinatumika ipasavyo katika kupanga na kutekeleza mikakati ya kukabiliana na majanga.
Hatua za kukabiliana na maafa kabla hayajatokea zinahusisha matumizi ya utabiri wa hali ya hewa, mifumo ya tahadhari na taarifa za hatari ili kuwezesha serikali na jamii kuchukua hatua mapema. Hatua hizo zinaweza kujumuisha kuwaonya wananchi walio katika maeneo hatarishi, kuandaa mipango ya dharura na kuweka mikakati ya kulinda maisha na mali.
Mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuwa changamoto inayohitaji ushirikiano wa serikali, taasisi za kikanda na jamii ili kupunguza athari za majanga na kuimarisha uwezo wa wananchi kukabiliana na hatari zinazoweza kutokea.
Kwa Kenya na mataifa mengine ya Afrika Mashariki, kuimarisha mifumo ya tahadhari ya mapema na kuingiza usimamizi wa hatari za maafa katika mipango ya maendeleo ni hatua muhimu katika kulinda usalama wa umma na kuhakikisha kuwa jamii zinaendelea kuwa na uwezo wa kukabiliana na changamoto za tabianchi.
NA HARRISON KAZUNGU.
